�teki �svi�re

82 Anayasas� ve Windows ��letim Sistemi

Birbirlerine çok benziyorlar. Bunu yazmakla hangisini övüyorum bilmiyorum. �kisi de 80’lerin ba��nda piyasaya ç�k�yor ve yine ikisi de ABD men�eli. Yamal� olmalar� ayr� bir hikaye ve bu yamalara ra�men inatla hayatta tutulmalar� ise apayr� bir hikaye. Biri me�ruiyetimizi di�eri ula��labilirli�imizi kontrol ediyor. Kontrolden geçen biz, her ne hikmetse dönüp kontrol edicilerimizden esasl� bir yoklama alam�yoruz. Sebep mi? Muhtelif. Bu bab�m�z 82 Anayasas� ile Windows ��letim Sistemi’nin ortak ça�r��mlar� üzerine olacak.

''Hepsini �ld�r�n!''

hasever

1960�l� y�llar�n ikinci yar�s�ndan �70�li y�llar�n ortas�na kadar s�rm�� bir furyadan arta kalan iki kelime: �Hepsini �ld�r�n!� Sinema y�netmeni, seyircisine kar�� o denli b�y�k bir g�vensizlik i�indedir ki, ona �do�ru�yu g�stermek i�in neredeyse sinema perdesinden f�rlay�p, salonun ortas�nda bas bas ba��r�r: �Ey seyirci bak�n bu k�t�, hem de �ok �ok k�t��. Yine de seyircinin mesaj� al�p almad�� mu�lakta kal�r. Neylersin, bu da �sanat��n�n� evvel ahir kederi olsa gerek. Hayat devam eder ve bir ku�ak, memleketin en kar��k oldu�u d�nemlerde, arka sokak sinemalarda oynayan Malko�o�lu, Battal Gazi ve Kara Murat efsaneleriyle b�y�r.

Warum die Eile?

Hasever

��e ender ge� kald��m bir sabah, l�ks bir saat d�kkan�n�n camekan�nda g�rd�m. ��i zaman �l�mek olan �svi�reli bir saat markas� i�in ironik, belki de yerinde bir soru. Nedir bu tela��m�z? Her sabah, uykunun en k�ymetli oldu�u k�y�lardan kalk�p, griye ve so�u�a batm�� binalar�n aras�na m�s�r tohumu gibi sa��lmam�z�n sebebi nedir? Hayatlar�m�z� m� kazan�yoruz? Hayata dair ne kald� ki ellerimizde? �H�z, h�z daha fazla h�z� diyen kapitalist metropollerde bir beyhudenin pe�inde s�r�klenmiyor muyuz? Dursak, bir anl��na da olsa durdursak film makinesini ne g�r�r�z ekranlar�m�zda.

Yedi Hamal Bir Bayram: Houtomal

Haydar Karata�

Rivayet o ki, k�� denen büyük zulüm gelip Mart ay�na dayand��nda, art�k onu ta��maya kudreti kalmazm�� tanr�n�n. ��te o vakit yedi tane hamal k��n geri kalan, art�k karlar�n eridi�i, derelerin ça�lad��, mereklerde hayvanlar�n yiyece�i otun kalmad��, evlerde un çuvallar�n�n, bulgur torbalar�n�n, tere ya��, çökelek kaplar�n�n dibinin görünmeye ba�lad�� anda, yedi hamal ç�k�p k��n geri kalan�n� s�rtlar�na al�p, bahara ç�kar�rlarm��. Ama bu böyle olur mu? O karl� da�lar� s�rt�na alm�� bu yedi hamal�n ya takati biterse? Bu sebeple onlar� aç b�rakmamak laz�m?

�Bir Bilim Adam� Niye Tanr�ya �nan�r?�

Hasever

Dersimiz bo�tu. Ankara Atatürk Lisesi’nin Strazburg Caddesi’ne bakan blo�unun ikinci kat�ndaki s�n�f�m�zda envai çe�it toz uçu�uyordu. Birden kap� aç�ld� ve o girdi içeriye. �çeriye giren, di�erlerinin de�il ama biz yat�l� ö�rencilerin yak�ndan tan�d�� biriydi. O, biz yat�l�lardan sorumlu, her e�itim y�l� aç�l��nda, kelimesi kelimesine ayn� konu�may� yapan, bran�� fizik oldu�u halde dini bütünlü�üyle tan�nan müdür muavinimizdi. Demek o gün kat görevlisiydi. Söz nerden aç�ld� hat�rlam�yorum. Bir ara kendimizi Kepler’in dünyas�nda bulmu�tuk. Bir fizikçi için bunda �a��lacak ne var diyebilirsiniz ama mevzu fizi�i paravan kullanacakt�;

Cemaati �lm�� Cami!

Hasever

G��n rengi yoktu o g�n. Bo� g�zlerle bak�yordu Elez�z�topra��na. �nsanlar �l�yordu kerpi� damlar�n alt�nda kalarak. �nsanlar ki 21. asra kapak atm�� m�rlerine g�veniyorlard�.� Ama fay hatt�n�n yan� ba��na kurduklar� ilkel damlar�n alt�nda kald�lar. Akabinde arz� endam eyledi sadrazam efendi �Kerpi� dedi. � Kerpi� �ld�rm��.� Hepimiz hep beraber bakakald�k. Dumura u�ram�� beyinlerin kurakl��nda ot bitmez ya, belli ki buna g�veniyor. Zaten benim co�rafyamda trafikte canavar, depremde bina �ld�r�r. Velhas�l fail yoktur ortada. Yalan s�yl�yorlar. �ok yalan s�yl�yorlar.

�simsiz Kahramanlar ve �l�ms�z Bir Foto�raf

Onur Y�cel

O g�n gerek k�z�l ordu gerekse d�nyan�n bir �ok yerinde b�y�k bedeller �deyerek, insan �st� kahramanl�klar yaratan anti-Fa�istler ve kom�nistlerin direni� ve zaferleri egemen sistemce �arp�t�larak yok edilmek istendi. Fa�izmin yarat�c�lar�, devamc�lar� bu tarihte ya�ananlar� ters y�z etmek istediler, bunda da beli bir ba�ar� sa�lad�klar�n� inkar etmemek gerek. Ancak t�m bunlara ra�men orada onlar ya�an�rken bursa cezaevinde Naz�m Hikmet�in Tanya �iiri ile bu destans� direni�i kal�c�la�t�rmas�n� ve daha y�zlerce �rne�i yok edemediler. ��te isimsiz kahramanlar ve o �l�ms�z foto�raf da bunlardan biri.

Yazar G�n Zileli, �svi�re�den de Kovuldu

Haydar Karata�

Geçen Cuma ö�rendim, Gün Zileli’nin �sviçre’yi terk etmesi gerekti�ini, Zürich’in arka sokaklar�nda, tek ki�ilik, pencere pervazlar� içeri s�zan ya�mur sular�ndan kabarm��, içilen sigaradan, duvarlar� sararm��, badanas� pul pul dökülmü� odas�n�n kap�s�ndan içeri girerken ö�rendim. Kap�da beni kar��layan yüzü çaresizdi. Sahi nereye gidecekti bu ya�l� adam? PEN yazarlar kulübü Zürich �ubesine ba�vural�m dedim, hani bir mektup yazarlar, belki bir umut �� do�ar umuduyla. Me�er neredeyse yüz y�l� bulan bu yazarlar kulübü, bulundu�u ülkenin hükümetlerinin sesi d��nda bir ses vermezmi�.

�svi�re�de Kad�n M�cadelesi

hasever

Yasalar, tek ba��na toplumlar�n sorunlar�na ila� olabilselerdi, toplumsal dinamiklerin �o�u ortaya ��kmazd�. Toplumsal dinamikler, tek ba��na b�t�n sorunlara ila� olabilselerdi, yasal g�vence �emsiyesi olu�mazd�. Buradan bak�nca ikisinin ortakl�� en verimli ��z�m olarak g�z�k�yor. �svi�re Anayasas�, 1981 y�l�na kadar, en az�ndan kad�n-erkek d�zleminde, yaln�zca ka��t �zerinde bir e�itlikten bahsediyordu. Bu e�itlik erkekten yana a��r tartan bir terazinin foto�raf�ndan ba�ka hi� bir �eydi. Kad�n, hem sosyal hem siyasal hem de ekonomik alanda erke�in insaf�na b�rak�lm��t�. Bu durum, ne yaz�k ki, �e�itli bi�imlerde g�n�m�zde de devam ediyor

Destan ve Masal Derlemecileri (Mesut �zcan, Cemal Ta�, Tevfik �ahin)

Haydar Karata�

Ne yaz�k ki, Dersim K�rmanç kültürüne dair, sadece bir iki destan toplay�c� var. Bildi�im kadar�yla bunlardan biri Cemal Ta�, Cemal’in babas� �dar� ve Annesi Melek han�m benim kom�u köyüm Rengül’den olurdu. Derin bir vadinin içinde, ulu ceviz a�açlar�yla çepe çevre sar�lm�� ta� duvar iki katal� evleri vard�. Hani söylemesi ay�p, annem Gülüzar, Melek ve Deo Mehmed’den Garip Amca’n�n e�i Bese neredeyse bir birlerine çok benzer özellikler ta��rlard�. Melek Teyze’nin bizim evin çardak balkonunda çok oturdu�unu, �akac� üslubuyla babama tak�ld��n� hala hat�rlar�m.